Ως χρονικό ορόσημο ιστορικής σημασίας για το Νότιο Αιγαίο χαρακτηρίστηκε η χθεσινή συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής Νοτίου Αιγαίου, κατά την οποία εγκρίθηκαν ομόφωνα οι όροι δημοπράτησης του έργου Μεταφόρτωσης και Επεξεργασίας Αποβλήτων για τα νησιά της Μυκόνου, της Πάρου και της Σύρου. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια καθοριστική αλλαγή σελίδας στη διαχείριση των απορριμμάτων στα νησιά, βάζοντας τέλος σε χρόνιες παθογένειες και ανοίγοντας τον δρόμο για ένα σύγχρονο και βιώσιμο περιβαλλοντικό μοντέλο.
Το έργο, συνολικού ενδεικτικού προϋπολογισμού 194,92 εκατ. ευρώ, θα υλοποιηθεί μέσω ΣΔΙΤ και ολοκληρώνει τον στρατηγικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, όπως αυτός αποτυπώνεται στον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων. Πρόκειται για υποδομές κλίμακας που αλλάζουν οριστικά το τοπίο στις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα, δίνοντας λύσεις εκεί όπου για δεκαετίες υπήρχαν μόνο προσωρινές ή προβληματικές διευθετήσεις.
Στη συνεδρίαση, που πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά υπό την προεδρία του Γιώργος Χατζημάρκος, συμμετείχε ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ Μανώλης Γραφάκος, καθώς και οι δήμαρχοι Μυκόνου, Πάρου και Σύρου, στελέχη του ΦοΔΣΑ και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Κοινός παρονομαστής όλων των τοποθετήσεων ήταν ότι το συγκεκριμένο έργο δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί από τους Δήμους μεμονωμένα, λόγω μεγέθους, κόστους και πολυπλοκότητας.
Ο Μανώλης Γραφάκος μίλησε με έμφαση για την πλήρη δικαίωση της κυβερνητικής επιλογής να ανατεθεί στον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου η διαχείριση των απορριμμάτων των νησιών, σημειώνοντας ότι τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι άλλο από το πώς ήταν το Νότιο Αιγαίο πριν από τον ΦοΔΣΑ και πώς είναι σήμερα, με τις υποδομές πλέον να δημοπρατούνται ως σύγχρονες μονάδες ανακύκλωσης και ανάκτησης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο υψηλό ποσοστό δημόσιας χρηματοδότησης, που φτάνει το 80%, όταν στην υπόλοιπη χώρα περιορίζεται στο 60%, στοιχείο που αποδεικνύει τη βαρύτητα της νησιωτικότητας στον σχεδιασμό.
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Χατζημάρκος στάθηκε στον πολιτικό «πόλεμο» που, όπως είπε, δέχθηκε ο ΦοΔΣΑ από την πρώτη στιγμή της συγκρότησής του. Παρά την αμφισβήτηση, την κατασυκοφάντηση και τις επιθέσεις ακόμη και για την ίδια την ύπαρξη του φορέα, τα αποτελέσματα είναι πλέον απτά. Όπως τόνισε, μέσα σε τριάμισι χρόνια έγινε δουλειά δεκαετιών, έκλεισαν εκκρεμότητες σε όλα τα νησιά, εξασφαλίστηκαν χρηματοδοτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και σήμερα όλα τα αναγκαία έργα βρίσκονται στο στάδιο της δημοπράτησης. «Η ίδια η ζωή διαψεύδει τη ρητορική της καταγγελίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι αυτό που μετρά στην πολιτική είναι οι λύσεις.
Ιδιαίτερα θερμές ήταν και οι τοποθετήσεις των δημάρχων των νησιών. Ο δήμαρχος Μυκόνου αναφέρθηκε στη δύσκολη ιστορία του ΧΥΤΑ του νησιού, ο οποίος από αναγκαία υποδομή είχε μετατραπεί σε χωματερή, τονίζοντας ότι η ανάληψη της διαχείρισης από τον ΦοΔΣΑ επανέφερε μια στοιχειώδη τάξη και ότι το νέο έργο αποτελεί ζωτικής σημασίας παρέμβαση για το νησί. Αντίστοιχα, ο δήμαρχος Πάρου σημείωσε ότι ο Δήμος παρέλαβε έναν ΧΥΤΑ με σοβαρά προβλήματα, τα οποία αποκαταστάθηκαν μέσα από στενή συνεργασία με τον ΦοΔΣΑ, ενώ χαρακτήρισε το νέο έργο πρωτοποριακό και αδύνατο να υλοποιηθεί χωρίς περιφερειακή στήριξη. Ο δήμαρχος Σύρου στάθηκε στις εκκρεμότητες που διαπιστώθηκαν με την ανάληψη της νέας δημοτικής αρχής και στο πώς, μέσα από αγώνα δρόμου, το νησί κατάφερε να ενταχθεί σε ένα σχήμα που δίνει μακροπρόθεσμη λύση.
Το έργο περιλαμβάνει σύγχρονες μονάδες ανάκτησης και ανακύκλωσης αποβλήτων σε Μύκονο, Πάρο και Σύρο, καθώς και Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στην Τήνο, με συνολική δυναμικότητα 61.000 τόνων ετησίως. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη παρέμβαση που καλύπτει τόσο τα σύμμικτα όσο και τα ανακυκλώσιμα και οργανικά απόβλητα, διαμορφώνοντας ένα νέο περιβαλλοντικό αποτύπωμα για τα νησιά.
Όπως τόνισε ο Μανώλης Γραφάκος, το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος-σταθμό για τη νησιωτική Ελλάδα στη διαχείριση αποβλήτων, με έμφαση στη χωριστή συλλογή και την ενίσχυση των μικρών νησιών κάτω των 10.000 κατοίκων. Μια αλλαγή σελίδας που, όπως όλα δείχνουν, ξεκινά από το Νότιο Αιγαίο και φιλοδοξεί να αποτελέσει πρότυπο για ολόκληρη τη χώρα.
newsroom:aegeanlive.gr
