Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και εφαρμόζεται ο καθαρισμός οικοπέδων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη». Η ρύθμιση σηματοδοτεί μια συνολική μετατόπιση της φιλοσοφίας της πρόληψης πυρκαγιών, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην υποχρέωση των πολιτών, αλλά και στη λειτουργική σύνδεση δηλώσεων, ελέγχων και παρεμβάσεων των αρμόδιων αρχών μέσω του αναδιαμορφωμένου Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται παράταση της προθεσμίας τόσο για τον καθαρισμό των οικοπέδων όσο και για την υποβολή της σχετικής δήλωσης έως τις 15 Ιουνίου. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι ιδιοκτήτες και οι υπόχρεοι καλούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου, με υποχρέωση συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ενώ η δήλωση στο Μητρώο υποβάλλεται εντός της ίδιας προθεσμίας. Όπως επισημαίνουν πηγές του υπουργείου, το χρονοδιάγραμμα αυτό παρέχει επαρκή χρόνο συμμόρφωσης και διευκολύνει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελεγκτικών μηχανισμών.
Κεντρικό στοιχείο της νέας ρύθμισης αποτελεί η λεγόμενη «καθετοποίηση της διαδικασίας», με σαφή κατανομή ρόλων και αρμοδιοτήτων. Οι δήμοι αναλαμβάνουν την ενημέρωση των ιδιοκτητών, τη διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων επί των δηλώσεων και, όπου διαπιστώνεται παράβαση, τη δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, πραγματοποιεί ελέγχους και επιβάλλει πρόστιμα και κυρώσεις, τόσο για τη μη υποβολή δήλωσης όσο και για τη μη τήρηση των μέτρων καθαρισμού, ενημερώνοντας ταυτόχρονα τον οικείο δήμο για την άμεση αποκατάσταση.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί και η αναλογική κλιμάκωση των κυρώσεων, με διαχωρισμό της τυπικής παράβασης από την ουσιαστική. Η μη υποβολή δήλωσης αντιμετωπίζεται ηπιότερα όταν έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός, ενώ οι κυρώσεις αυστηροποιούνται όταν δεν έχει γίνει καμία σχετική ενέργεια. Για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο ενός ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με κατώτατο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ. Σε περίπτωση καθαρισμού χωρίς υποβολή δήλωσης, το πρόστιμο ορίζεται στα 100 ευρώ, ενώ προβλέπεται και δυνατότητα μείωσης όταν ο ιδιοκτήτης προχωρήσει άμεσα στη διόρθωση της παράβασης.
Το νέο πλαίσιο ενισχύει, παράλληλα, τους μηχανισμούς άμεσης παρέμβασης σε περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς. Προβλέπεται διαδικασία επικοινωνίας με τον ιδιοκτήτη για την εξασφάλιση συναίνεσης, ωστόσο όταν αυτό δεν είναι εφικτό και υπάρχει άμεσος κίνδυνος, ιδίως σε ζώνες υψηλής επικινδυνότητας, η Πυροσβεστική διαπιστώνει εγγράφως την επικινδυνότητα και ο δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό. Ειδικές προβλέψεις υπάρχουν και για επείγουσες παρεμβάσεις, υπό την προϋπόθεση τεκμηριωμένης διαπίστωσης του κινδύνου.
Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τις οικολογικές και κλιματικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, καθώς δίνεται η δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών με υπουργική απόφαση, έπειτα από εισήγηση της αρμόδιας επιτροπής. Παράλληλα, προβλέπεται ειδική διαδικασία για πολίτες που αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες, ώστε να αποτραπεί ο ψηφιακός αποκλεισμός και να διασφαλιστεί ότι όλοι θα έχουν πρόσβαση στη διαδικασία δήλωσης.
Κατά τη δημόσια διαβούλευση, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, ελήφθησαν σοβαρά υπόψη οι παρατηρήσεις της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και της ΠΟΜΙΔΑ, με έμφαση στη σαφήνεια του πεδίου εφαρμογής, την ένταξη και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου στους υπόχρεους, καθώς και στην αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη συμμορφωθεί ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες.
Συνολικά, η «Ενεργή Μάχη» επιχειρεί να μετατρέψει τους καθαρισμούς οικοπέδων από μια αποσπασματική και άνιση πρακτική σε μια συνεκτική, ψηφιακά υποστηριζόμενη και επιχειρησιακά ενεργή υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο, με στόχο την ουσιαστική θωράκιση της χώρας απέναντι στον κίνδυνο των πυρκαγιών.
newsroom:aegeanlive.gr
