Σενάρια διαχείρισης του ηφαιστειακού κινδύνου από ένα ενδεχόμενο τσουνάμι στη Σαντορίνη παρουσιάζει ο Κώστας Παπαζάχος, καθηγητής Γεωφυσικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και πρόεδρος του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης του Ηφαιστείου Σαντορίνης. Η ανάλυσή του βασίζεται σε σύγχρονες επιστημονικές προσομοιώσεις που εξετάζουν ακραία, αλλά ρεαλιστικά, σενάρια ενεργοποίησης του υποθαλάσσιου ηφαιστείου του Κολούμπο, το οποίο βρίσκεται περίπου έξι χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Σαντορίνη.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ακόμη και στα δυσμενέστερα σενάρια, τα λιμάνια και οι παράκτιες περιοχές στο εσωτερικό της καλντέρας της Σαντορίνης δεν φαίνεται να απειλούνται σοβαρά από τσουνάμι. Αντίθετα, μεγαλύτερη ευαλωτότητα παρουσιάζουν οι ανατολικές και νοτιοανατολικές ακτές του νησιού, όπως ο Μονόλιθος, το Καμάρι και η Περίσσα. Το τσουνάμι, εφόσον προκληθεί, φτάνει γρήγορα στις ακτές, σε χρονικό διάστημα από δύο έως δέκα λεπτά, ωστόσο υπάρχει ένα μικρό αλλά κρίσιμο περιθώριο αντίδρασης, της τάξης των λίγων λεπτών, που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για την ασφάλεια του πληθυσμού.
Ο καθηγητής Παπαζάχος επισημαίνει ότι οι προσομοιώσεις επιτρέπουν πλέον τον σαφή προσδιορισμό των ασφαλών σημείων προς τα οποία θα πρέπει να κατευθυνθούν οι κάτοικοι παραθαλάσσιων οικισμών, ιδιαίτερα στο ανατολικό τμήμα της Σαντορίνης, σε περίπτωση που προηγηθεί ισχυρή σεισμική δόνηση. Η γνώση αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς σε τόσο σύντομους χρόνους δεν είναι πάντα εφικτή η έκδοση επίσημης προειδοποίησης.
Οι εκτιμήσεις βασίζονται σε επιστημονικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Bulletin of Volcanology και εστιάζει σε έναν λιγότερο μελετημένο αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο μηχανισμό δημιουργίας τσουνάμι, αυτόν των υποθαλάσσιων κατολισθήσεων εντός ή στα πρανή του κρατήρα του Κολούμπο. Στη μελέτη εξετάζεται επίσης η ιστορική έκρηξη του 1650 μ.Χ., με τα αποτελέσματα να δείχνουν ότι στο πιο ακραίο σενάριο κατάρρευσης της καλντέρας του υποθαλάσσιου ηφαιστείου, τα φαινόμενα που θα προκληθούν είναι παρόμοια με εκείνα που καταγράφηκαν τότε.
Όπως διευκρινίζει ο ίδιος, τα σενάρια αυτά δεν αποτελούν πρόβλεψη άμεσου κινδύνου ούτε λόγο ανησυχίας για τη σημερινή κατάσταση της Σαντορίνης. Αντίθετα, στόχος τους είναι η προετοιμασία και η ετοιμότητα. Σε περίπτωση μιας ηφαιστειακής ή σεισμικής κρίσης, δεν υπάρχει χρόνος για νέους υπολογισμούς και μοντέλα· η γνώση και ο σχεδιασμός πρέπει να υπάρχουν εκ των προτέρων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, όπως ξεκαθαρίζει ο καθηγητής, η καλντέρα της Σαντορίνης θεωρείται ασφαλής, καθώς τα σενάρια αφορούν αποκλειστικά την υποθαλάσσια καλντέρα του Κολούμπο. Το τσουνάμι δεν προκύπτει από άμεση κατάρρευση της Σαντορίνης, αλλά από τη μετακίνηση μεγάλων όγκων νερού λόγω υποθαλάσσιων κατολισθήσεων.
Καταλήγοντας, ο Κώστας Παπαζάχος τονίζει ότι τα επιστημονικά δεδομένα μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην επικαιροποίηση των σχεδίων πολιτικής προστασίας για την ευρύτερη περιοχή, με στόχο την καλύτερη ενημέρωση των κατοίκων και των επισκεπτών. Η ετοιμότητα, η ψυχραιμία και η γνώση των ασφαλών διαδρομών και περιοχών αποτελούν, όπως υπογραμμίζει, τον πιο αποτελεσματικό τρόπο διαχείρισης ενός ακραίου αλλά υπαρκτού φυσικού κινδύνου.
newsroom:aegeanlive.gr
