Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις για τη σύναψη μιας νομικά δεσμευτικής συνθήκης που θα βάλει φρένο στην πλαστική ρύπανση συνεχίστηκαν κεκλεισμένων των θυρών στη Γενεύη την Πέμπτη, με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις να εκφράζουν έντονες ανησυχίες για το μέλλον της διαδικασίας.
Με το χρόνο να πιέζει και 184 χώρες να βρίσκονται γύρω από το τραπέζι, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κάλεσαν τις κυβερνήσεις να «κρατήσουν τη γραμμή» ώστε να εξασφαλιστεί μια ισχυρή συμφωνία που θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα στην πραγματική του διάσταση. Ωστόσο, οι αντιθέσεις παραμένουν αγεφύρωτες.
Την Τετάρτη, οι συνομιλίες στα γραφεία του ΟΗΕ «πάγωσαν» όταν 80 χώρες απέρριψαν το σχέδιο συνθήκης που παρουσίασε ο πρόεδρος της διαδικασίας, Λουίς Βάγιας Βαλντιβιέσο. Οι χώρες που ζητούν περιορισμούς στην παραγωγή πλαστικού χαρακτήρισαν το κείμενο «απαράδεκτο» και «ανεπαρκές», καθώς δεν προέβλεπε όρια παραγωγής ούτε αυστηρή ρύθμιση των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα.
Στον αντίποδα, οι λεγόμενες χώρες των «ομοειδών ιδεών» – κυρίως μεγάλοι παραγωγοί πετρελαίου, όπως η Σαουδική Αραβία – κατήγγειλαν ότι το σχέδιο ξεπερνούσε τις «κόκκινες γραμμές» τους, ζητώντας η συνθήκη να περιοριστεί σε μέτρα ανακύκλωσης και εθελοντικές πρωτοβουλίες.
«Η κοινωνία των πολιτών είναι σε αγωνία. Φοβόμαστε ότι θα θυσιαστεί μια ουσιαστική συμφωνία στον βωμό μιας συμβιβαστικής λύσης χωρίς αντίκρισμα», τόνισε ο Graham Forbes, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Greenpeace. «Μια βιασύνη για μια αδύναμη συνθήκη θα ήταν καταστροφή».
Αντίστοιχα, η Christina Dixon από την Υπηρεσία Περιβαλλοντικών Ερευνών υπογράμμισε ότι η απαίτηση για συναίνεση έχει μετατραπεί σε «όπλο», επιτρέποντας σε μια μικρή μειοψηφία χωρών να κρατά όμηρο τη διαδικασία και να «πνίγει» τη βούληση της πλειοψηφίας.
Από την πλευρά της, η Μεξικανή διαπραγματεύτρια Camila Zepeda άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης: «Αν το επόμενο σχέδιο είναι απλώς το status quo, θα πρέπει να εξετάσουμε εάν αξίζει να συνεχίσουμε ή να αναζητήσουμε καλύτερες συνθήκες διαπραγμάτευσης».
Η συζήτηση διεξάγεται σε ένα βαρύ επιστημονικό πλαίσιο: πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό Lancet κατέδειξε ότι τα πλαστικά συνιστούν «σοβαρό και υποτιμημένο κίνδυνο» για την υγεία του πλανήτη, με το παγκόσμιο κόστος να αγγίζει το ιλιγγιώδες ποσό των 1,1 τρισ. λιρών ετησίως – πλήττοντας ιδιαίτερα τα βρέφη και τα παιδιά.
Παρά τις δυσκολίες, κάποιοι εξακολουθούν να διατηρούν την ελπίδα. «Υπάρχει ακόμη χρόνος και καινοτόμες διαδικασίες που μπορούν να εφαρμοστούν», δήλωσε η Sivendra Michael, μόνιμη γραμματέας Περιβάλλοντος στα Φίτζι. «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι διαπραγματευόμαστε στο χείλος μιας πλανητικής έκτακτης ανάγκης».
Το μέλλον της συνθήκης, πάντως, παραμένει αβέβαιο. Οι επόμενες κινήσεις του προεδρείου θα κρίνουν εάν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε μια ιστορική συμφωνία ή σε ακόμη ένα χαμένο ραντεβού της διεθνούς κοινότητας με την περιβαλλοντική ευθύνη.
newsroom:aegeanlive.gr
