Table of Contents
Σοβαρές καταστροφές σε έλατα της Πελοποννήσου και της Ηπείρου προκαλούν τα φλοιοφάγα έντομα, τα οποία επιτίθενται σε εξασθενημένα δέντρα, οδηγώντας σε εκτεταμένη νέκρωση. Το φαινόμενο, που συνδέεται άμεσα με την κλιματική κρίση, εξελίσσεται σε περιβαλλοντική απειλή για τα ελληνικά δάση.
Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δημήτρης Αβτζής, διευθυντής ερευνών στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, τα έντομα εντοπίζουν τα αδύναμα δέντρα και ξεκινούν την προσβολή. «Σαν καρχαρίες που μυρίζουν αίμα στο νερό», περιγράφει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι όταν αυξηθούν οι πληθυσμοί τους, μπορούν να νεκρώσουν ακόμη και δέντρα με μικρή μόνο εξασθένηση.
Πότε ξεκίνησε το φαινόμενο
Η ορατή εκδήλωση του προβλήματος καταγράφεται τα τελευταία δύο χρόνια, με ένταση κυρίως το 2025. Παράλληλα, ζημιές σημειώνονται και σε πευκοδάση αλλά και σε πλατύφυλλα, όπως πουρνάρια και πρίνοι. Η εξασθένηση των δασικών οικοσυστημάτων αποδίδεται σε παρατεταμένες ξηρασίες, μειωμένες χιονοπτώσεις, ακραίες θερμοκρασίες και έντονα καιρικά φαινόμενα, που συσσωρεύουν στρες στα δέντρα.
Ο «αόρατος εχθρός»
Τα φλοιοφάγα έντομα, σκαθάρια της υποοικογένειας Scolytinae, δρουν συντονισμένα. Το είδος Pityokteines curvidens, γνωστό από παλαιότερες εξάρσεις στη δεκαετία του ’80, προκαλεί φέτος εκτεταμένες ζημιές. «Παλαιότερα τα φαινόμενα αυτά εμφανίζονταν σποραδικά, τώρα όμως είναι συχνότερα και εντονότερα», σημειώνει ο δρ. Αβτζής.
Γιατί τα έλατα είναι ευάλωτα
Τα ελληνικά έλατα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις αλλαγές, καθώς απαιτούν πλούσια και δροσερά εδάφη για να αναπτυχθούν. Η έλλειψη χιονιού στερεί πολύτιμη υγρασία, ενώ οι έντονες βροχοπτώσεις παρασύρουν το γόνιμο έδαφος, αποδυναμώνοντας περαιτέρω τα ριζικά συστήματα.
Διεθνές φαινόμενο – Τι πρέπει να γίνει
Ανάλογες προσβολές παρατηρούνται και σε Ιταλία, Ισπανία και Τουρκία. «Το πρόβλημα είναι παγκόσμιο και αυξανόμενο. Χρειάζεται αλλαγή στη διαχείριση των δασών μας», τονίζει ο ερευνητής. Προτείνει απομάκρυνση νεκρής βιομάζας, αραίωση πυκνών συστάδων, συστηματική παρακολούθηση των πληθυσμών εντόμων και άμεση αντίδραση όπου εντοπίζονται προσβολές.
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, ο κ. Αβτζής διατηρεί αισιοδοξία: «Έχουμε τα επιστημονικά εργαλεία, χρειάζεται σχέδιο, επιστήμη και ψυχραιμία. Το φυσικό τοπίο δεν είναι χαμένο, αρκεί να δράσουμε έγκαιρα και οργανωμένα».
*Τις φωτογραφίες διέθεσε για χρήση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δημήτρης Αβτζής .
newsroom:aegeanlive.gr
